In een eerdere blog is uitgebreid stil gestaan bij de REACH status voor Chroom(VI). Tot het moment dat de Europese Commissie een definitief besluit over de autorisatie heeft genomen zal dit een belangrijk gespreksonderwerp zijn binnen de metaalverwerkende industrie.

Naast REACH wetgeving zijn er diverse andere factoren die een stap naar Chroom(VI)-vrij mede beïnvloeden, waaronder; een toenemende belangstelling voor het milieu die breed gedragen wordt door de gehele waardeketen, arbeidsomstandigheden, steeds stringentere eisen voor het lozen van zeswaardig Chroom in het afvalwater en een verbeterde kwaliteit (gelijk of betere prestatie) van Chroom(VI)-vrije conversielagen. Onder de pijlers People, Planet, Profit zal in dit artikel uiteengezet worden wat de belangrijkste milieutechnische overwegingen zijn om een overstap naar een Chroom(VI)- vrije procesvoering te maken als voorbehandeling van metaal voorafgaand aan poedercoaten of natlakken.

People: Goed werkgeverschap

Blootstelling aan Chroom(VI)-verbindingen kan leiden tot kanker. De Europese gezondheidsraad concludeert dat alle Chroom(VI)-verbindingen als carcinogeen beschouwd moeten worden. Dit betekend dat Chroom(VI) onder de Carcinogene stoffen Richtlijn (2004/37/EC) valt, deze richtlijn vereist dat een gevaarlijke stof vervangen moet worden als dit technisch mogelijk is in het specifieke proces. Om bovenstaande reden kiest menig bedrijf om te stoppen met het gebruik van Chroom(VI) in het bedrijfsproces. Ook uit het oogpunt van goed werkgeverschap is dit een must, onafhankelijk van het feit of de risico’s van het gebruik van Chroom(VI) in sommige gevallen te beheersen is. Let wel, de maximaal toelaatbare waarden (MTR) worden steeds verder aangescherpt, in Nederland recent nog naar 0,001 mg/m³, in België naar 0,05 mg/m³. De trend in beleid is dat deze waarden consequent lager worden gesteld. Een andere tendens die de laatste jaren waarneembaar is, is dat ook vanuit werknemers en opdrachtgevers de druk wordt opgevoerd om met het gebruik van zorgwekkende chemische stoffen te stoppen.

Planet: Beheersing van de afvalstromen

Het zal u niet verbazen, Chromaathoudende baden hebben de hoogste classificering wat betreft toxiciteit. Dit is dan ook een belangrijke drijfveer vanuit waterschappen- en aanverwante overheidsinstanties om het beleid omtrent waterlozing continue aan te scherpen. Chroom(VI)-vrije alternatieven hebben hoogstens een licht bijtend/irriterend karakter zoals in tabel 1 valt te zien.

Tabel 1: Gevarenlabels op producten.

Vanwege het toxische karakter van Chroom(VI) dient in het afvalwaterzuiveringsproces altijd een zogenoemde reductiestap plaats te vinden. In deze reductiestap wordt Chroom(VI) omgezet naar het niet schadelijke Chroom(III). De volledige reductiestap kan bij Chroom(VI)-vrije systemen achterwege worden gelaten. Dit is inzichtelijk gemaakt in afbeelding 1. De afvalstromen van deze systemen kan direct via conventionele fysicochemische waterzuiveringsinstallaties worden verwijderd. De omschakeling van Chroom(VI) naar Chroom(VI)-vrij brengt diverse duidelijk benoembare voordelen met zich mee: sterk verminderde chemische belasting van het milieu, minder slib en een kostenreductie van het afvalwaterzuiveringsproces. Ook leidt het tot een vermindering van de afvoerkosten van chemisch afval, waar de verwachting voor Chroom(VI)-houdend materiaal is dat de kosten significant zullen toenemen in de nabije toekomst.

Een ander aspect is dat in een chromaathoudend proces extra veiligheidsmaatregelen getroffen moeten worden om lijn operators veilig te kunnen laten werken met Chroom(VI), die met een alternatief proces komen te vervallen. Ook het opslaan van Chroom(VI)-vrije chemicaliën is gemakkelijker en veiliger. Tot slot zal men met een Chroom(VI)-vrij proces eenvoudiger kunnen voldoen aan de eisen gesteld vanuit milieuautoriteiten.

Afbeelding 1: overzicht proces afvalwaterzuivering. Linker processtap (chrome reduction) komt binnen een Chroom(VI)-vrije procesvoering te vervallen.

Profit: Geschatte kostenbesparing afvalwater verwerking

Naast de genoemde argumenten op milieuvlak resulteert het niet hebben van de reductiestap ook in een financieel voordeel. Zie daarvoor onderstaande grafiek. In deze grafiek wordt een vergelijk gemaakt op basis van 1 miljoen m2 substraat. De kosten voor water en afvalwater met een Chroom(VI) proces vallen gemiddeld maar liefst drie keer hoger uit.

 Grafiek 1: Grafiek Water- en afvalwaterkosten 1 miljoen m² substraat. Bron: AD International.

Een veel gehoord argument tegen Chroom(VI)-vrije processen is dat het extra werk zou vergen om de procesparameters te monitoren. Echter worden nieuwe Chroom(VI)- vrije systemen gemonitord op procesparameters zoals geleidbaarheid, PH-waarde en –concentratie. Dit is een eenvoudigere methode dan bij chromaathoudende processen, deze nieuwe soort parameters kunnen met moderne meet-en regeltechniek zelfs volledig geautomatiseerd worden waardoor juist een tijdsbesparing behaald kan worden.

Overstappen naar Chroom(VI)-vrij?

AD Chemicals, specialist in chemicaliën voor de oppervlaktebehandeling van metaal, is reeds 15 jaar actief in Chroom(VI)-vrije chemische voorbehandelingstechnologieën. AD heeft een imposante lijst van succesvolle omschakelingen over de gehele wereld op haar naam staan. Gedurende een overstap wordt samen met de klant de nieuwe procesvoering ontworpen, de daaruit volgende implementatie wordt intensief begeleid door haar specialisten. Resulterend in een zorgeloze en probleemloze overstap met behoud van bestaande kwaliteit.

Conclusie

Het kiezen voor een Chroom(VI)-vrije procesvoering is aanzienlijk minder belastend voor het milieu en is ook economisch meer levensvatbaar dan het traditionele chromaathoudende proces. Met het oog op goed werkgeverschap en een duurzame toekomst is een overstap dan ook een must.